Wapń

Wapń to minerał niezbędny dla funkcjonowania ludzkiego organizmu. Stanowi on istotny składnik kości, zębów (wapń stanowi 1,4% - 1,66% masy ciała) i odrywa kluczową rolę w przekazywaniu informacji za pomocą nerwów.

Związki wapnia oraz sam wapń znane były już w starożytności. W 1789 roku Antoine Lavoisier podejrzewał, że w wapnie znajduje się jakiś pierwiastek metaliczny, jednak w jego czasach nieznana była metoda jego wydzielania. Dopiero 1808 roku Humphry Davy dokonał wydzielenia go w stanie czystym i analitycznie dowiódł, że jest to pierwiastek.

Funkcje wapnia

  • niezbędny do prawidłowego wzrostu i rozwoju organizmu (niezbędny do budowy komórek),
  • przyczynia się do zachowania mocnych zębów oraz kości,
  • wspomaga układ nerwowy,
  • reguluje ciśnienia krwi,
  • bierze udział w krzepnięciu krwi i ułatwia gojenie ran,
  • uczestniczy w skurczu mięśni szkieletowych, gładkich oraz mięśnia sercowego,
  • bierze udział w reakcjach zapalenia, regeneracji, proliferacji,

Skutki niedoboru wapnia

Niedobór wapnia we krwi nazywamy Hipokalcemią, może ona powodować:

  • problemy z układem kostnym (próchnicę zębów, kruchość oraz łamliwość kości, krzywica),
  • problemy z układem krwionośnym (zaburzenia krzepliwości krwi, krwotoki z nosa, zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie tętnicze),
  • bóle mięśniowe oraz stawowe,
  • mrowienie oraz drętwienie kończyn,
  • stany depresyjne oraz lękowe.

Nadmiar wapnia

Nadmiar wapnia we krwi to Hiperkalcemia, jej wystąpienie może spowodować:

  • nudności, osłabienie łaknienia,
  • suchość w ustach i wzmożone pragnienie,
  • spowolnienie i nieregularną pracę serca,
  • nadwrażliwość oczu oraz skóry na światło.

Źródła wapnia

Dzienne zapotrzebowanie na wapń:

  • dzieci (1 - 3 lata) - 700 [mg]
  • dzieci (4 - 8 lata) - 1 000 [mg]
  • młodzież - 1 300 [mg],
  • dorośli - 1 000 [mg]

Tabela: Zawartość wapnia w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [mg]:

Produkt[mg]
Szproty1 000
Żółte sery700 - 900
Sardynki500
Figi suszone280
Migdały250
Pieruszka200
Kapusta włoska135
Mleko pełne130
Mleko odtłuszczone100
Brokuły60

Ciekawostki

  • w wyniku siedzącego tryby życia może nastąpić odwapnienie kości,
  • prawidłowe gromadzenie wapnia w dużym stopniu uzależnione jest od ćwiczeń fizycznych,
  • w miejscach gdzie ludzie spożywają twardą wodę z dużą zawartością wapnia, magnezu i litu rzadziej występują zachorowania na choroby sercowe. Wapń i magnez z takiej wody w jelitach łączy się z tłuszczami nasyconymi (wpływają na poziom choresterolu) i wraz z nimi są one usuwane z organizmu.